Het nationaal farmaceutisch museum (NFM) is een initiatief van de Koninklijke Nederlandse Maatschappij ter Bevordering der Pharmacie (KNMP), de beroepsorganisatie van apothekers. De totstandkoming is mogelijk gemaakt door de KNMP, de Nederlandse apothekers, de farmaceutische groothandel en industrie, de gemeente Gouda en de projectleiding van Cultureel- en Havenkwartier van de gemeente Gouda
Het museum presenteert de rijke geschiedenis van de farmacie met aandacht voor de ontwikkeling van het geneesmiddel zowel in het verleden, heden als toekomst.
Het is een jong museum en nog volop in beweging om zichzelf beter te profileren. Er wordt hard gewerkt aan het perfectioneren van de zalen, inrichting, pr en marketing, educatie en exposities.
Het is een vertelmuseum waar vrijwilligers tijdens de openingsuren van het museum vertellen over de boeiende geschiedenis van het geneesmiddel, bereider, gebruiker en de voortgaande ontwikkeling van het medicijn.
De vrijwilligers zijn erg belangrijk voor het museum.
Er is veel gebeurd in het jaar 2010. Eind 2009 worden de eerste twee exposities geopend en gedurende het afgelopen jaar heeft het museum meer aansluiting gevonden bij de branche en actief meegedaan met diverse landelijke en Goudse activiteiten.
De expositie ‘Open Monden’ op de zolder van het museum, waar het museum 25 gapers uit Enkhuizen op bezoek kreeg. De gapers zijn door bemiddeling van het bestuur door de apothekersketen Mediq gekocht en daarmee blijft de collectie behouden voor het Zuiderzeemuseum. Het museum heeft drie gapers in langdurig bruikleen gekregen.
De expositie Doping! in de Gasthuiszaal van museumgoudA. De eerste expositie die wereldwijd aan stimulerende middelen in sport is gewijd. De expositie is in samenwerking met de Dopingautoriteit gemaakt en krijgt nationaal en internationaal veel media-aandacht.
Lezingen bij de expositie Doping!
17 januari 2010 - Ivo van Hilvoorde, sportfilosoof over de ethische kanten van doping in sport.
31 januari 2010 - Hans Wassink, voorlichter breedtesport Dopingautoriteit, over de campagne Eigen Kracht en het gebruik van anabole steroïden in de fitnessbranche
7 februari 2010 - Herman Ram, directeur Dopingautoriteit, over het dagelijks functioneren van de Dopingautoriteit en wat er allemaal komt kijken als een sporter ‘positief’ bevonden is.
Vriendenvereniging
Begin 2010 is de Stichting Vrienden van het nationaal farmaceutisch museum opgericht. In samenwerking met de KNMP is er een brief opgesteld. Daarin worden alle apothekers en apotheken opgeroepen om vriend te worden en het museum met giften te ondersteunen. Bent u nog geen vriend van het museum dan wil ik u graag hiertoe uitnodigen. Voor meer informatie www.farmaceutischmuseum.nl
Medicinale tuin open
Op 10 en 11 april 2010, tijdens het museumweekend, opent het museum haar deuren naar de medicinale tuin. Met de uitbreiding van twee nieuwe gesponsorde parkbanken kan men in de rustige tuin opnieuw kennismaken met het geneeskruid, ooit een belangrijke leverancier van geneesmiddelen.
Teatime in de medicinale tuin van het museum
In samenwerking met Traiterie Fanteur is er zes keer een high tea georganiseerd in het de tuin van het museum. Het arrangement bestaat uit een verzorgde high tea, een introductie over de geneeskrachtige werking van de kruiden en het geneesmiddel van vroeger tot nu.
Foto-expositie Geneesmiddel: tussen hoop en vrees
Op 28 april 2010 opent de eerste foto-expositie voor de gang van het museum. In deze expositie weet fotograaf Rogier Fokke een aantal gezichtsbepalende medicijnen en toedieningsvormen vast te leggen. Samen met de proza van schrijver Peter Drehmanns wordt er een spannend en indringend beeldverhaal neergezet. Deze expositie is mede mogelijk gemaakt door Brocacef en te zien t/m 10 april 2011.
Website
In juni gaat de vernieuwde website de lucht in. De website is gratis gebouwd door Lesage Automatisering. Naast de website heeft Lesage ook twee laptops en een draadloze internetverbinding gesponsord voor het museum. `
Doping op doorreis!
Moderne topsport gaat hand in hand met technologische innovaties en stelt ook duidelijke grenzen in de vorm van dopingregels. Voor het Continium Discovery Center te Kerkrade reden om in samenwerking met het museum de expositie Doping! om te vormen in een reizende expositie en aan te laten sluiten bij de interactieve wisselexpositie ‘Sport Unlimited’ (30 maart t/m 31 oktober 2010).
De Raad van Europa is voornemend om de expositie Doping! in Straatsburg te tonen.
Vier generaties Grendel
In de Grendelzaal wordt in de vaste collectie opgenomen een beeldpresentatie van de vier generaties van de bekende Goudse apothekersfamilie. Hier kan je de snelle ontwikkeling zien van het apothekersberoep. De eerste apotheker Grendel vestigde zich omstreeks 1770 in Gouda.
Medicinale tuin open voor de mees
In samenwerking met de werkgroep Stadsnatuur Gouda en Wijkteam Binnenstad zijn er in de tuin enkele voorzieningen getroffen om stadsvogels (vooral de mees) gastvrij te onthalen. Het museum is de eerste deelnemer aan dit project om de stadsnatuur in de Goudse binnenstad te bevorderen en neemt hierin een voortrekkersrol.
Nieuwsbrief
In september is het zover. De eerste nieuwsbrief wordt verstuurd aan de vrienden en belangstellenden die zich via de website www.farmaceutischmuseum.nl hebben opgegeven.
Uitbreiding meubilair in ontvangstzaal
Door een particuliere sponsoring is het mogelijk geworden om het meubilair in de ontvangstzaal van het museum uit te breiden met 2 tafels en 14 stoelen. Door deze uitbreiding is het een moderne sfeervolle locatie met meer mogelijkheden om activiteiten, vergaderingen, lezingen, presentaties en bijscholingen maar ook lunches, borrels en diners onder te kunnen brengen in combinatie met een introductie en een bezoek aan museum en tuin.
Om tegen de zon in te kunnen kijken
Op 1 oktober, de start in de maand van de borstkanker opent het museum de expositie Om tegen de zon in te kunnen kijken door beeldend kunstenaar Petra Banning. De expositie bestaat uit keramische (doods)kistjes. Elk kistje symboliseert een aspect van het proces dat Petra Banning heeft doorgemaakt sinds in juni 2007 bij haar de diagnose borstkanker werd gesteld en zij daarna de gevolgen ondervond die medicatie en therapieën hadden op haar lichaam en geest. Bij deze expositie organiseert het museum in samenwerking met de Stichting ‘Kanker in Beeld’, Het Groene Hart Ziekenhuis, Stichting Mammarosa en de Borstkankervereniging afd. Gouda enkele lezingen.
Lezingen bij de expostie
3 oktober 2010 – Borstkanker en emotie door ervaringsdeskundige Wilma van der Knaap
17 oktober 2010 – Stichting Mammarosa - over de voorlichtingswerkzaamheden over borstkanker aan migranten en allochtone vrouwen door oprichtster Lide van de Vegt.
31 oktober 2010 – Wat doet de dood met ons en wat doen wij met de dood, gegeven door Wilma Baggerman en Carla Schenk.
congres KNMP
Een kleine delegatie vrijwilligers was aanwezig op het jaarlijkse KNMP congres op 5 en 6 oktober in de RAI. Op uitnodiging van de KNMP heeft het museum zich kunnen presenteren. Tegelijkertijd werden tijdens de FIGON Geneesmiddelendagen ook nieuwe vrienden geworven.
Bibliotheek open
De bibliotheek maakt deel uit van de collectie van het museum en is alleen op afspraak te bezoeken.
De collectie bestaat uit een groot aantal 16de 17de, 18de en 19de eeuwse voorschriftenboeken voor de geneesmiddelenbereiding uit Nederland en andere landen, waaronder stedelijke en landelijke farmacopees. Ook bezit de bibliotheek een aantal fraai geïllustreerde kruidenboeken.
Educatie
Er is geen onderwerp te bedenken waar de geschiedenis van het geneesmiddel, de bereider en de gebruiker vanaf de 16de eeuw tot nu geen rol in kan spelen. De medicinale tuin en de collectie bieden veel mogelijkheden. Het educatieve programma ligt klaar en is erop gericht leerlingen vertrouwd te maken met het museum.
Persberichten en regionale vermeldingen
18 maart 2010 - Museumweekend 10 en 11 april
8 april 2010 - Vertellers gezocht
22 april 2010 – Geneesmiddel: tussen hoop en vrees
29 april 2010 – Teatime in de medicinale tuin
19 juni 2010 – Poëzie ten huize van
26 juni 2010 - Goudse Havenstaddagen/Goudse Nocturne
30 juni 2010 - nieuwe website NFM
16 juli 2010 – Kopstukken verblijden Gouda
5 augustus 2010 - Doping op doorreis
20 augustus 2010 – Medicinale tuin open voor de mees
3 september 2010 – De smaak van de 19de eeuw
10 september 2010 – Om tegen de zon in te kunnen kijken
28 september 2010 – Om tegen de zon in te kunnen kijken met vermelding lezingen
15 oktober 2010 – Bibliotheek open!
20 november 2010 – Nederland schreeuwt om cultuur
23 november 2010 – Familie Grendel volop in Beeld
8 december 2010 – Gouda bij Kaarslicht
17 december 2010 – Museum alleen nog open in het weekend
Persvermeldingen
Diverse vermeldingen in zorgvakbladen, AD Groene Hart, Krant van Gouda en andere streekbladen
Internationaal artikel in Duits farmaceutisch blad
Gouwestad TV – item over expositie Gapers, Doping! en Om tegen de zin in te kunnen kijken
TV West en Omroep West
Samenwerkingspartners
Gemeente Gouda
KNMP
Dopingautoriteit Nederland
Weleda Tuinen NV Zoetermeer
Zuiderzeemuseum Enkhuizen
Continium Discovery Center te Kerkrade
Werkgroep Stadsnatuur Gouda en Wijkteam Binnenstad
Historische Vereniging Die Goude
Firma van Drie
Tijdelijke bruiklenen van derden
Voor de tentoonstelling Geneesmiddelen: tussen hoop en vrees zijn diverse werken in bruikleen gegeven door. Brocacef Holding B.V.
Voor de tentoonstelling Om tegen de zon in te kunnen kijken van Petra Banning zijn 14 doodskistjes van keramiek in bruikleen gegeven door Petra Banning.
Begunstigers
Gemeente Gouda
KNMP en de Nederlandse apothekers
Weleda Nederland N.V. te Zoetermeer
Brocacef Holding NV
Lesage Automatisering te Oud Gastel
Apotheek Heerkens
Apotheek Joh. Rond
Prof.dr. A.H.L.M. Pieters
Stichting Farmacie Collectie Grendel
KNMP departement Gouda
NIA (Nederlandse vereniging van Industrie Apothekers)
Bezoekerscijfers
Door uitbreiding van de activiteiten mag het museum spreken van een hoger bezoekersaantal. Er zijn meer dan 5.000 bezoekers geweest. Dit is nog niet eerder voorgekomen.
Er hebben dit jaar 21 groepsbezoeken plaatsgevonden, zes keer een high tea, drie keer een verhuur na openingstijd en twee vergaderarrangementen in de ontvangstzaal van het museum.
Vrijwilligers
In het museum zijn vrijwilligers aanwezig die de bezoekers ontvangen, informatie en toelichting geven en vragen beantwoorden. Het vrijwilligersteam bestaat uit Hélène Frederiks, Ben Geers, Harry van den Haak, Henk Hennekes, Tico Koopmans, Jaap van Hooidonk, Marloes Keereweer, Gerrie Lammé, Marijke Mauritsz, Leen Molendijk, Enio Paes, Ernst Stolle, Tiny Teekens en Gail Tetteroo.
Marian Oudshoorn en Nel Wiltenburg (door overlijden) hebben het team verlaten.
Vrijwilligers voor de tuin
In het afgelopen jaar werd door Jan Graafland (hoofd tuinen Weleda Nederland NV) met hulp van vrijwilligers Hélène Frederiks, Gerda van Egmond en Marloes Keereweer verder gewerkt aan de inrichting van de tuin.
Uiteraard zijn ook de museumcommissie en het stichtingsbestuur nauw betrokken bij de ontwikkeling van plannen en de daarmee gepaard gaande werkzaamheden. De museumcommissie bestaat uit: drs. C.B.M. Heerkens MBA, drs. W. Rakhorst, drs. H.J. Boersma, drs. C. van Buren, drs. F. Grendel, dr. A.H.P. Paes, prof. dr. A.H.L.M. Pieters, drs. P.H. Vree en speciaal adviseur dr. A.I. Bierman.
Wegens gezondsheidsredenen verliet drs. H.P. Neumann de commissie.
Het bestuur van de Stichting Nationaal Farmaceutisch Museum de Moriaan is als volgt samengesteld: dr. A. Blussé van Oud-Alblas, drs. C.B.M. Heerkens MBA, dr. E. Hoedemaker, drs. A.C. van Loenen, drs. D.P. Noordhoek, prof. dr. A.H.L.M. Pieters, drs. R. de Raat, dr. R.H.A. Sorel, drs. B. Veen en drs. P.A.W.M. Zuijdwijk.
Het nationaal farmaceutisch museum dankt alle vrijwilligers voor hun belangeloze en enthousiaste inzet.
